Activiteiten & Actueel

Overpeinzing power

Zo noemen anderen mij als ik vertel wat ik allemaal voor werk verzet. Ik krijg er van die plaatjes bij, duimen omhoog, vuisten en armen met spierballen!

Ik grijns er even over. Ook maar heel even, want ik voel hoe ik in mijn eentje twee jaar lang die tuintroep zag groeien. Hoe ik het grote werk heb laten doen en daarna bijna elke dag in mijn tuin te vinden was. Onkruid plukken, plantjes terug zetten. Spitten, emmers vol kweekgras en van die grote dikke pollen gras. Ze zullen ook wel een naam hebben, maar wat zaten die vast in de aarde. Nog ben ik ze niet helemaal kwijt maar nu is te overzien waar ze weer boven de grond komen. Het onkruid heb ik op de vloer van de schuur laten drogen. 500kg. heb ik zitten schudden en uitkloppen en weggebracht naar de stort. Meer dan zes keer mijn eigen gewicht! Het voelt ook alsof ik mezelf heb weg gebracht! De kruiwagens zand die ik terug kreeg ben ik na tien gestopt met onthouden.

Ja,ja, plaatjes krijgen maar geen enkele die mij een handje kwam helpen. Geeft niet, deze tuinvrouw heeft het gefikst in haar eentje. En nu in de herfst loop ik plannen te maken voor nog meer tuingemak. Ik ga een grote tegel in de kruidentuin leggen en daar komt volgend voorjaar de grote pot Agapanthus op te staan. Bij de eerste de beste regenbui gaan de planten die in de weg staan in de border. Van mijn zoon kwam nog een vierkante bak die kan mooi erbij in de rij. Volgend jaar allemaal met O.I. Kers. Nu bloeien de drie verschillende kleuren volop. De Bentheimer trog die op het grind staat gaat aan de achterkant. Hij is toch in stukken dus voor mij wel te tillen met de steekwagen. Daar ga ik het pad mee versperren, en volgend zomer volop Portulaca grandiflora erin.

En wat kan ik fijn op mijn akkertje wieden. Kleine sprietjes, kleine plantjes terug, wel flink groeien. De grote struik Stipa gigatea er uit en helemaal schoon plukken. Rood Polygonum erin en de zaailingen van bronskleurig vingerhoedskruid aan de rand. En iedere morgen kruip ik langs de rand van het gras en snij hem recht af en wied zover als ik kan reiken. Er blijft een middenstuk waar ik niet bij kan zonder bovenop planten te zitten. Ik had misschien de border zo smal moeten maken dat ik van beide kanten tot het midden kon komen. Daar heb ik niet aan gedacht. Dat kan nog als het helemaal niet gaat. In de kale stukken zet ik de witte Judaspenning.En tussen Baardiris kan mooi die priegel Mottenkruid groeien. Daar heb ik geen spierballen voor nodig en word ik nu al blij van!

Augustus gaat snel en vanmorgen was het heel erg mistig. De trein gaf zijn signaal bij iedere overweg, maar de zon brak al snel door. De zwaluwen vliegen laag en scheren vlak over mijn hoofd en kwetteren druk. Toch slecht weer op komst? Ik maak rondje tuin en kijk. Al volop spinrag hangmatjes in het gras. Ik ben zo gefixeerd op het stukje tuin waar ik werk dat ik het kijken wel vaak vergeet maar ik zag dat ik niet mag verzaken want wat komen er weer een grassprieten boven die mijn wiedende hand nodig hebben.

Morgen eerst de snijbonen plukken, voor de hele winter genoeg in de vriezer. Ik ga de Buddleja davidii van uitgebloeide bloemen ontdoen. Wie weet gaan ze nog eens bloeien. En bij het boompje voor mijn lief plant ik een helder blauwe Salvia. Hij heet winterhard en dat zie ik in het voorjaar wel of het klopt. De Catalpa is al bijna kaal. Of hij gaat dood of van droogte? Meneer Eik laat ook zijn blad al vallen en de Amberbomen beginnen al rood te kleuren. Als eerste die verleden jaar groen was en op andere samenstelling van grond zou staan.

Het is september en we gaan nog een rondje van voor naar achter om al het opgekomen onkruid nog eens er uit te plukken. Ik moet wat later beginnen omdat alles zo nat is van de dauw. Maar deze tuinvrouw heeft nog power, voordat het helemaal winter gaat worden.

Tuinvrouwtje.

Powervrouw. Okt. 2017 (C) Ria Wittenberg.

P.S. Ik heb nog een mooie exoot in bloei. Zie de foto.

 

 

Bij de foto: ik heb een prachtig gazon met een kunstwerk erin! Ik kon niet zo goed strooien met mijn arm en heb een schep gebruikt en dacht dat ik netjes gestrooid had maar zie...

Overpeinzing De Flow. 

 

Buiten zitten? Nee.., het is veel te fris en ik heb zonder zweten het lange stuk border langs de zijkant mooi schoon. Nou ja, gun me even dat ik dat gevoel heb. Ga zo even passen hoeveel stappen of dat zijn. Alle stekjes en plantjes die ik had staan erin. Groeien maar, of het de goede plek is dat zie ik later wel.

De flow in mijn leven? Zonder mijn lief soms moeilijk te vinden. Alle karweitjes die je allemaal zelf moet doen. Laten liggen prima, maar een week later ligt het er nog. Dus maar gelijk opruimen. De tijd is voorbij dat ik een kruiwagen vol troep voor hem neer kon zetten met de woorden 'ziezo en ik ben het zat! Alstublieft voor u' en ik kreeg gelijk de slappe lach en maakte dat ik weg kwam.

Ik heb de schuur aardig vol liggen met onkruid wat moet drogen en uitschudden voor minder gewicht. Ja, extra werk maar ik weet geen betere en handigere oplossing om van dat fanatieke onkruid wat nooit vergaat af te komen. Drogen en afvoeren, dan komt dat in ieder geval niet meer in mijn tuin.

Heerlijk schoon terras. Heb net de voegen zitten krabben, lekker in de zon. Af en toe boze wolken. Dat ik weer kan vegen dankzij al dat uitrekken van mijn arm door

mijn behandelaar. Dat kon ik verleden jaar nog niet.

Gijs werkt voor mijn neus en het is prachtig om te zien. Ik wilde hem eerst nog leren praten! maar ik zie er toch vanaf. Als ik zie hoe hij korte stukjes zit te manoeuvreren om de bochten te halen die daar in het gazon zitten, dat ik hoor hem grommen en me  verwensen! Rot bocht, rot rondjes. Hij heeft nogal werk om het voor elkaar te

krijgen. De tuinlieden hadden al plan om mooie rechte stukken te maken. Maar toen kon ik nog snel ingrijpen omdat ik rondingen in mijn tuin wilde hebben. Die brengen nu flow in mijn leven. Als ik naar Gijs kijk die bochtjes zit te draaien waar hij bijna niet uit komt. En jawel hoor, hij heeft er gelijk genoeg van en gaat helemaal terug naar de achterkant van het huis.

Wat is het nog koud 's nachts, met vorst aan de grond. De Hortensia's allemaal bruin. Buddleya hangt er ook al zo zielig bij. Nog meer terug snoeien straks. Het zijn vijfenzeventig stappen en ik zie nog veel meer plantjes die een flinke klap van de nachtvorst hebben gekregen. Ik had niet veel bedenktijd nodig. Eruit allemaal!

Schoonmaken en dan de schone pollen Hemerocallis er weer in. Even flink doorzetten, maar dan hoop ik toch van heel wat graszooi verlost te zijn.

Van die hoek maak ik deze zomer een klein moestuintje. Ik heb toch geen planten genoeg. De tuinlieden hebben zo rigoureus zitten snoeien en ruimen.

En bieten en boontjes zijn een goed alternatief. Ik krijg er in ieder geval de flow van!

Het bloed kruipt toch waar het niet gaan kan en ik mis mijn verse groente wel heel erg. Nu moeten de zeventig stappen aan de andere kant nog geschoond worden. De flow? Ik durf er even niet aan te denken. Eerst nog maar eens zeventig stappen op de knieën...

 

Tuinvrouwtje.

(C) Ria Wittenberg. Mei 2017. De flow.

Overpeinzing. Stil.

Een prachtige zonsopkomst en dan die rijp op bomen en struiken. Als ik buiten kom om de luiken open te doen dan is de stilte alom. De nijging om de luiken dan ook behoedzaam zonder geluid te openen sluipt erin. Even rondje om het huis lopen want dit is toch net sprookjesland. Ik hoor alleen het knerpen van mijn klompen, verder de serene stilte, de stilte die hoort bij dit weer. Toch maar eerst wandelen en dan de rest. Ben nog maar halverwege de bijna vijf kilometer of de zon is weg en de mist trekt dicht. Weg mooi uitzicht en aan het werk! Het wordt nog stiller.

Dan pak ik een kleine trap, snoeischaar en de grote snoeischaar en ga de drie wilgen snoeien. Hoog op het trapje zodat mijn arm laag kan knippen lukt dat heel goed. Het zal ook wel moeten nu ik het zelf voor elkaar moet krijgen. Het was een werkje van mijn lief die met zijn lengte er zo bij kon. Mooi weer kaal en dan wachten tot in het voorjaar de dikke ronde knoppen uitbotten. En dan ineens zitten de takken eraan zonder dat je ze hebt zien groeien. Nu kunnen de vogeltjes er nog lekker op rusten.

Prachtige zon die me naar buiten lokt. Met touw en paaltjes trek ik een lijn langs het gazon. Gijs de grasmaaier heeft meer ruimte nodig, dus moet er nog een stuk bloementuin af om gras te worden. Met de schop steek ik een rand Maagdenpalm terug. Dat kan best kleiner en plant ik gelijk de bollen. Herfsttijloos  die de volle grond in moeten.                                                                                       Zo tussen beetje sneeuw en een ijzel dag, even rustig dooi weer met zon. Meteen maar even de schoffel gepakt en de tuinrand langs het weiland wat al flink groen aan het worden is, maar eens bewerkt. Een uur dat is eerst wel genoeg als je gedoseerd moet werken. Het voelt weer erg lekker om bezig te zijn. Kunnen we weer naar de volgende winterweek die eraan wil komen.

Dan is het vrijdag dertien januari en buiten heel stil. Dat komt omdat er wel tien centimeter sneeuw is gevallen in die nacht. Ach, ik schuif paadjes om te kunnen lopen zonder mijn benen te breken. De mooie zon die er is maakt het verder schoon. Het dooit aardig weg. De Hamamelis in volle bloei. En dat midden in de sneeuw! 

's nachts blijft het vriezen, overdag prachtige zon en mooi berijpte bomen en struiken. Kom je aan de andere kant van het Twentekanaal dan is er geen spoor van die mooie berijpte wereld te zien. Dan voel ik me wel een bofkont vanachter mijn keukenraam. Ik bedenk plannen voor het voorjaar. Ik ga een kolenkit met plantjes op de hoek van het muurtje zetten. Die paarse Concochiton laat ik omhoog klimmen en blauwe Convolvulus naar beneden. Op het hoekje bovenop de muur dat kleine Mexicaanse madeliefje, Erigeron karvinskianus. Aan de binnenkant van mijn ogen zie ik het al bloeien.

Ineens weet ik weer waarom ik hier blijf en waarom ik een tuinvrouw ben en van buiten hou en al werkende de tijd vergeet. Ik snoei de Druif, dat moest al een maand terug maar toen stond mijn hoofd er niet naar. Gelijk neem ik de kruiwagen en emmer met harkje mee om alvast een stukje tuin schoon te krabben. De punten van Hemerocallis komen al boven de grond en overal kleine plukjes Erigeron met die mooie naam die ik langs de rand van het terras wil hebben. Ik word er stil van...

 

Tuinvrouwtje.  Stil 2017. (C) Ria Wittenberg.

Blaren of bla'ren

Zo eerst maar eens weer de blaren in de handen harken. Lekker na de eerste storm gelijk de meeste bla'ren eraf! Dan hoef ik maar een keer te harken. De wind heeft de bladerenwel overal heen geblazen. En zonder tuinjongen die er anders even met de zitmaaier over heen crost, moet ik het zelf voor elkaar boksen. Hij heeft mij afgelopen zomer zo goed geholpen en met zoveel plezier mijn gras kort gemaakt. Appels en peren geharkt en opgeraapt. Zelfs met de bosmaaier een rand vol brandnetels kort proberen te maken. Daar was ik heel gelukkig mee en goed geholpen. Dank je wel voor al die fijne zaterdag-morgens. Maar nu naar buiten, frisse neus van de kou en met een prachtige zon. Dan ishet toch heerlijk om je warm te mogen werken. De zakken zijn zo vol. Ik heb van die rondezakken die niets wegen en daar schuif ik zo de bladeren in. Gaat lekker snel. Ze kunnennog net mee naar de korven in de stad. Opgeruimd staat netjes!
Na het blad ga ik aan het snoeiwerk. Niet te groot, dat kan ik niet knijpen maar gewoon lekker uitdunnen zodat ik in het voorjaar er geen omkijken naar heb. Denk dat ik de Wilg, Salix integra 'Hakuro-Nishiki' maar gelijk meeneem. Mooi van structuur al worden ze wel beetje ouwelijk van uiterlijk, maar met zo'n mooie naam.
De mist trekt steeds dichter. Heb al een rondje tuin gelopen om foto's te maken. Zag scherpe pootjes in de tuin. Twee tenen van een Ree, zo te zien een kleintje? Toch eens nakijken hoe hun print eruit ziet. Dan komen ze in de nacht toch wel erg dicht bij huis. Ze zullen toch niet op mijn nieuwe frisse gras af komen?
Het uitdunnen van dood hout uit de fruitbomen is goed gelukt met hulp van sterke man. De troep die je ervan krijgt maak ik aan kleine handzame stukken zodat ik het goed kan tillen en het hup naar de stort kan.
Vorst, en komende nacht nog paar graden meer. Dan wel een prachtige zon die buiten zijn tot een feest maakt. De vorst nog even een paar dagen en dan gaan we over in grijs, en grijs en waterkoud.
Heb ik daar nog wat nieuwe planten in de schuur staan die de grond nog in moeten. Daar heb ik nu mooi de gelegenheid nog voor. Dan maar op mijn gemak hier en daar takken weg knippen en mooi kort maken voor komend voorjaar. Heb je de bla'ren klaar en opgeharkt van de herfst krijg je nog eens blaren van het knippen...

 

 

Tuinvrouwtje. Blaren of bla'ren. [c] 2016 Ria Wittenberg.

 

 

Diep

Eigenlijk moet ik deze column naar mijn stadse vriendin noemen. We delen elkaars vreugde en zorgen via letters. Wij verschillen dag en nacht. Het ligt niet aan het beroep van onze mannen. Dat liep een tijdje samen op. Het ligt aan de plek waar wij zijn gaan wonen. Hoe de bloementuin mij zoveel positieve energie gaf al vele jaren. Die zorgde dat mijn hoofd leeg kwam en het lijf moe, niks te zeuren.

Het was nog donker als ik wakker lig en bedenk welk stuk ik strakjes onderhanden ga nemen. Het regent maar straks is het toch wel droog. Eerst nog  grastossen in de geul leggen waar hemelwater van het schuurdak zonder goot valt. Zou het helpen? Ik ga er van uit dat het werkt. Voorlopig dan. Ik schud eerst het kweekgras los en trek het ergste weg zodat ik overzicht heb met het schoon spitten. Mooi weer? Helemaal niet, het blijft druilen. Het hele stuk met Hosta, met mooie witte geurende bloemen in augustus, ze staan er haast niet. Of door slakken afgevreten of zitten rotten tussen het onkruid. Ik filter de kleine wortelstukjes er tussen uit. Zij krijgen nog een kans met cacaodoppen erom heen. Tijdens het spitten werken mijn gedachten al over wat of ik er nu in ga planten. Iets wat tegen slakken kan en gemakkelijk is. Mijn stadse vriendin gaat lunchen en ik kijk naar mijn vuile broek en voel mijn natte achterkant en veeg het zweet uit mijn gezicht. Ik zal er wel groezelig van uit zien. Even de rug strekken en kijk om me heen. En diep heel diep van binnen borrelt zo’n vreugde dat ik hier lekker mag spitten en graven. Troep opruimen, moe worden, schone grond en dan op mijn akkertje nieuwe plantjes met liefde weer in de grond zetten. Die hier en dat daar en hoe zal het volgend voorjaar me blij maken. Niet even, maar iedere keer als ik er langs kom. Heel diep van binnen geef ik mezelf een pluimpje.

In de verte hoor ik paardenbenen. Vader en dochter komen terug van hun rit. Dochter doet muziekopleiding en ik hoor de vader zeggen “Hier, hier moet je het voelen, diep van binnen daar zit de muziek”. Het geluid van het gesprek draagt ver. Ook in de tuin werken, die vreugde moet je diep van binnen voelen. Ik kijk naar mijn werk en voel de diepe vreugde.

 

Mijn broodje eet ik op de vuist in mijn vieze broek, mijn bezwete gezicht en groezelige handen… en mijn stadse vriendin? Zij krijgt mijn letters.

 

Tuinvrouwtje.                                  Diep.2016 © Ria Wittenberg

Eindelijk of Geweldig.

Eindelijk toch maar alle moed en energie die een mens overhoud na een jaar van grote emoties en pech nog heeft, bij elkaar geraapt en aan mijn tuin begonnen. Sinds een paar weken heel gedoseerd. Een uur voor de koffie en anderhalf uur er na. Gewoon aan een kant beginnen en voor de rest met de rug ernaar toe staan. Plukken en trekken en hoofd leegmaken.
Bloeiend gras een meter hoog en de planten staan te verpieteren er tussen in. Sommige durven boven het gras uit te komen. Het gras is zich al aan het uitzaaien.

Ach volgend jaar is nog ver! Ik pluk en spit een kruiwagen vol en kieper dat op de vloer in de schuur. Als het droog is en paar keer uitgeklopt gaat het met de groene bak mee. Een klus die mijn lief altijd deed en ik doe het maar snel tussendoor zonder nadenken. Gewoon op tijd de bak vol en aan de straat.

Het geeft wel mooie discussies met vriendinnen. Vooral die uit de grote stad. Ik stuur voor de grap foto’s  van mijn bezigheden, vooral de extreme, dus die troep op de vloer van de schuur. Ja en dan de antwoorden. Om te smullen en geen enkel inzicht wat het voor werk het is als je buitenaf  woont met een grote tuin. Dat je dat wilt, en zou je niet beter in de stad wonen? Maar een ontbijt buiten in alle rust, de beker thee geheven naar de buur die voorbij komt op zijn tractor. Rustig is het in ieder geval niet. De vogels kwetteren je oren eraf en de merel dichtbij krijgt in de verte antwoord op zijn riedeltje.

Rigoureus werk ik de kruiwagen vol met kweekgras en zijn lange wortels. Ik ga tot waar ik een nieuw plan ga maken voor gras. Mijn stadse vriendin die roept, zit je al een week die troep eruit te trekken, ligt het daar op de vloer en ben je er nog niet van af en klaar met je werk. Ja, dat hoort bij het buitenleven en buiten wonen. Je hebt vaak wat ruimte waar het onkruid welig tiert.

Maar eindelijk weer aan de slag. Eindelijk weer een gevecht tegen de natuur die mij dreigde er onder te krijgen. Mijn behandelaar vroeg iedere keer zit Doornroosje al goed achter het onkruid,  en groeit de heg al mooi hoog? Het zal wel mooi dicht groeien bij jou. Moet je al een weg banen om hier te komen? Of werk je al in de tuin? En steeds moest ik ontkennen dat hoofd en lijf niet werkten. Nu nog gaat het niet snel, maar een vierkante meter in de week. Ik heb een geweldige klus na een jaar van stil staan….

Maar tuinvrouwtje werkt!  

Overleven.

Over het leven of hoe overleef je het. Overleven wat me deze winter bezig hield. Ik hield me er mee bezig door opruimen, ruimte maken. Zorgen dat zowel de vuilnisbak als zeker de groene bak steeds vol was en met de vuilniswagen mee kon. Overleven om vooruit te kijken, om staande te blijven. Het viel niet mee. Overleven dat deed niet moesland. Dat heb ik aangepakt en schoon laten maken. Overleven was er niet bij. Dat was me gewoon te veel werk. Het gras staat er al op en binnen enkele dagen staan er drie Amber bomen in met de mooie naam Liquiambar styraciflua Worplesdon. Zij zullen mij overleven en prachtig rood herfstblad geven. Fel van kleur waar ik van hou.Het blijft een zachte winter en als het droog is dan knip ik de houtige stengels terug die ik tegenkom in de bloementuin.

Ondertussen laat ik mijn ogen dwalen wat er allemaal moet gebeuren. Veel, heel veel als je een jaar niets aan je tuin hebt kunnen doen. Het is bijna een straf en ik moet het overleven om door te kunnen gaan.

Het is januari, 2016 een nieuw jaar en ik zie al sneeuwklokjes bijna in bloei. Hoe kan het anders na maar een week vriezen en dan weer voorjaarstemperatuur. Mijn buur is met een motorzaag rond geweest. Ik hoefde enkel aan te wijzen welke tak er af moest. Dat scheelt toch weer in appels rapen en blad harken. De kleine takkenzooi meteen afgevoerd. Had alleen paar uurtjes harken nodig want het leek wel Klein  Duimpje die houtjes gestrooid had om de weg terug te vinden. Het werkte plezierig omdat de grond nog bevroren was. 

Het voorjaar laat op zich wachten en de planten hebben niet zo’n haast om uit te lopen. Dat komt me goed uit want met een half goed werkende arm leer je mee leven en kan ik prima mee werken. Ik moet toch laag op de grond zijn. Maar een rug die niet wil........ De zon is er en ik snoei de takkenzooi eraf van de vaste Fuchia’s en de Rozen die nog moeten. Dan ruim ik in de schuur de droge uitgeschudde stronken bamboe in de groenbak.Moesland is een mooi graspark met zijn drie bomen op rij, en tuinvrouw zijn is er even niet bij.

Tuinvrouwtje  © Overleven 2016.  

Rusten

Even kijken, want straks komen ze met een grote kraan. Het Moesland wordt omgewerkt en waar in het verleden een schuur stond en nu enkel de resten van een muurtje dat vol ligt met snoeihout gaat ook opgeruimd worden en omgewerkt voor gras. Dan gaat ook in de bloemenborder die bolconifeer en die grote Ilex eruit. Eén greep met die grote bak en het boompje is weg. Kun je niet voor staan graven. Ik zie dat de Roos er mooi bij staat en al die polletjes Heuchera staan in de weg. Ik heb nog een uur voordat ik naar het ziekenhuis ga voor mijn schouderoperatie. Zal ik snel even de klompen aan doen en een schop halen om mijn planten te redden? Mijn kind kan er ieder moment zijn. Ik krijg flink door de benen als ze me zou zien werken en zie er vanaf. Een week lang ga ik niet kijken. De boel zal wel gesneuveld zijn. Jammer dan! Met mijn arm in de sleng wandel ik rond. Ik kan toch niks anders dan goed kijken en ik zie wat oranje liggen in de zandhoop. Het is mijn mooie klimroosje die heel lief één bloem heeft. De Heuchera ligt veilig onder het zand en komt wel weer tevoorschijn.

Rust moet ik houden, hoe moeilijk kan het zijn,als je het werk voor je neus ziet liggen en je nodig in beweging moet zijn. Mijn kind roept “rusten is voor mijn moeder een werkwoord!” Ik lach met haar mee maar wat vind ik dat lastig om volkomen rust te houden. Niemand die mijn groene bak vult, dus met links verzamel ik de rotzooi tot dat ie weer tjokvol is. Zo zijn er nog wel een paar karweitjes te noemen die echt niet kunnen wachten tot mijn “rusten” is afgelopen is. Het zijn prachtige nazomerse dagen en s’middags lig ik buiten echt uren lui te zijn in de zon. Onder een plaid  rust houden. Mooie wolken. snaterende ganzen die zich al verzamelen voor de grote trek en in v-vorm boven mijn hoofd over vliegen. Strobulantus nog nooit zo hoog en zoveel bloemen in dat pure blauw met Albitzia en Pennisetum met zijn mooie bloeiaren die lijken op reuze rupsen. Goud in de zon. Zo rust ik tot de zon achter de bomen verdwijnt en de lange Herfstschaduw over het weiland gaat.

Wat is dat toch een handig ding, mijn walnotenraper. Oh. oh, wat hebben mijn kinderen gelachen wat ik nu toch voor geks had gekocht, maar ik had een paar jaar terug een demonstratie ervan gezien op tuindagen in België en nu zag ik hem in ons groene vakblad staan. En iedere keer zoveel bukken om al die noten te rapen zag ik niet zitten. De steel onder mijn linkerarm en met één hand rol ik ze zo in het korfje. Super! Langzaam aan ga ik iedere keer wat doen in de bloementuin. Tenslotte is dat het project voor het voorjaar. Dan zit mijn rust en die van Koning Winter erop en gaan we weer vooruit kijken.

 

Tuinvrouwtje.                                 © Ria Wittenberg. 2015 “ Rusten”

De Tuin

De tuin" is de eerste column die Ria Wittenberg schrijft na het overlijden van haar man.

Hierin wordt duidelijk welk gemis het voor haar is, en daarbij ook nog de beslissing te moeten nemen om stukken border te vervangen door gras.

Wij wensen haar sterkte en hopen dat ze weer spoedig de lust in haar 
leven kan oppakken.


Groei & Bloei afdeling Lochem e.o.

 

Al een hele tijd geleden maakte ik een fotoboek en noemde het “Mijn tuin, dat ben ik!”. Voor mij een lijfspreuk waar ik me helemaal in kon vinden. Hoofd leeg maken, kijken en genieten van al het kleurige moois. En een zinvolle invulling van enige dagdelen werken. Ik kan wel zeggen van vele dagdelen in een week. Maar ik vond en vind dat nog steeds een heel plezierige bezigheid waar ik me in mijn eentje prima bij voel. Af en toe kwam mijn lief kijken wat ik deed en of ik nog niet moest stoppen. Maar mijn lief roept me niet meer en ik werk me door het vele werk heen als afleiding en probeer weer zin aan het geheel te geven. Ik ga maar hele stukken bloementuin opgeven en gras laten worden. Dat kan tenslotte met de machine kort worden gehouden. Eerst maak ik nog foto's van hoe het was voor in een volgend boek, zodat ik kan zien hoe het was en hoe het moet worden. Nu ik als enige zeggenschap heb hoe of ik het doe en hoe ik het wil hebben, of ik dat leuk vindt of niet het zal wel moeten.

De witte Iris bloeit eindelijk weer maar die gaat na de bloei in potjes op een kweekveld om plek te maken voor gras. Vlak langs het pad staat een witte Digitalis tussen een donkere Akelei. Zo’n prachtige combinatie puur natuur dat ze samen staan. De grote Klaprozen bloeien al, dan weet ik dat ik gauw jarig ben..

Ineens een hele tropische dag en ik zie het tuinwerk niet zitten. Deed de zitmaaier het rottig met veel te lang gras. In plaats van opvangen spuugde hij het uit en moet ik een heel groot stuk opharken. Het is zo warm en al zo snel droog dat het wel hooien lijkt. Morgen komt er weer een dag en ik ga hangen in een stoel en mijmer met open ogen wat voor stuk tuin gras moet worden en wie ervoor aan de kant gaan. En ja, dat zie ik al voor me dat het wel goed gaat worden. Het moet eerst een doordachte plek in je hoofd krijgen.  De twee Hypericums zijn nu nog niet zo groot en gaan er het eerste uit. Dat is alvast een begin.

 Eerst buig ik me over “Moesland”. De langste dag is er al bijna. Het is al aardig groen geworden dus schoffelen en als straks de zon lekker gaat branden dan ben ik al heel wat van dat kleine onkruidspul kwijt. De rekken voor de doperwten en peultjes staan er al. Het is één rek, de andere voor de capucijners  staat er nog niet maar ik strooi aan elke kant de zakjes leeg en wacht af hoe ze elkaar verdringen straks. Dan het opzetten van de bonenstokken. Dat is nog een hele toer als je anderhalve meter bent en hoog op een trap moet staan op losse grond waar de trap dreigt weg te zakken. Dan een rottig ijzerdraadje met een nijptang ronddraaien om de stokken te verbinden. Lijkt allemaal zo makkelijk maar ik sta te wiebelen omdat ik beide handen er voor nodig heb.  Wat stormlatten voor de stevigheid,klaar! Ja,ze hellen wel een beetje naar een kant. Als het zou gaan stormen scheerlijnen maken? Ik doe het er wel mee en ik zie wel. Ik bedenk dat ik het geen leuk karwei vind. De wortelen,bieten ,prei en uien alle gezaaid. Ook sla, bosuitjes en radijs. De boerenkool, spitskool en groenlof laat ik in het zakje zitten. Daar heb ik eigenlijk geen zin in. De aardappelen heb ik voor acht uur in de ochtend al geschoffeld.

En dan komt er die dag dat ik met de fiets onderuit ga en op straat lig. Knalde tegen een wegversmallingspaaltje omdat ik koeien zat te kijken en niet naar paaltjes op de weg. Met zo’n gekneusde schouder is het tuinwerk even over. Voorlopig kijk ik alleen maar hoe alles, onkruid, gras en mooie bloemen en ook de groente het doen zonder mijn wiedende handen.

Mijn tuin, even zonder ik!

Tuinvrouwtje.                                                                                     © Ria Wittenberg. De tuin.  

Lekker

Lekker is een ijsje in de zomer als ik flink in de tuin heb gewerkt. Lekker is ook mijn dagelijkse toetje van  magere vanille yoghurt met vruchten uit eigen tuin. Bramensap staat bovenaan en de rode bes onderaan. Er tussen in zitten de peer en de pruimcompote. Bramensap klinkt ook lekker als je boos bent. “Krijg het toch aan je braam!”Lekker is mijn plekje achter naast een muurtje waar je beschut uit de wind in de eerste lentezon kunt zitten. Lekker het is de eerste zón dag, en dat op een zondag en de eerste prachtige voorjaarsdag! Mijn hoekje is heerlijk maar morgen moet het stoepje schoon en de tegels er weer in want dit is niks. En dan ook gelijk die grote pol Solidaster er helemaal uit. Verderop staat nog zo’n vierkante meter uit te dijen! Flink langs steken met de schop zodat hij flink wat kleiner wordt. Niks even dat kost flink wat energie voordat ik dat wortelgestel gerooid had. Goed weer afstrepen en lekker klaar.

Ik voel me een kind wat lekker mag spelen in de grote zandbak. Op mijn knieën wroet ik de graspollen waar knotsjes aan komen uit de grond. Hoe het kan, vraag me niet, maar ik trek een emmer vol lange wortels kweekgras eruit. De helft heb ik nog maar gehad. Er zullen nog wel meer van die lekkere zonnige middagen komen.

Inmiddels liggen de Solidaster en de grassen ernaast. Plant nu een polletje in een plastic pot. Eens kijken of dat werkt.

Lekker was het helemaal niet en leuk nog minder. Heb maar alle grassen even bij de kop gehad. Of een botte schop of vermoeide voet van het stampen op de botte schop, en het was warm, maar ze liggen allen naast het plantgat. Er gaan weer kleine stukken terug en dan moet ik toch weer vijftien jaar verder kunnen. Zolang staan ze er al wel en tegen die tijd ben ik vijfentachtig. Dan lig ik misschien lekker lui…

Beulswerk is het nog enige middagen. Vandaag twintig maart zit ik klaar met mijn brilletje voor de zonsverduistering in de dikke mist! De zon is er wel in de middag en bijna weer een groot stuk tuin schoon. Wat een lange draden kweekgras kon ik eruit trekken. Wie weet heb ik ze allemaal te pakken gehad. Nog een middag om weer wat in te planten en dan kan het groeien.

Mijn handen beginnen maar weer eens met een randje gras afsteken. Dat heb ik al ontelbare keren in dit tuinleven gedaan. Lekker vlak op de grond en al wat groen oogt gaat eruit. Daar vis ik elke keer een piepklein polletje eruit met gekrulde blaadjes. Ze gaan nog even terug in de aarde. Het ziet er zo schattig uit en ik weet niet wat het is. Laat ik niet merken dat ik onkruid zit te vertroetelen. Toch maar als ik de boel ga harken de plantjes in een grote plastic pot zetten.

 

Het kost geen gezoek welk volgend stukje tuin. Begin maar gewoon op het hoekje en ga dan verder. De tegels eruit gras weg plukken en tegels er weer in. Ondertussen vergeet ik niet om even een uurtje lekker achter het muurtje in de zon te zitten. Dan is het leven fijn! De muur houd de scherpe noordenwind tegen. En daar zie ik toch weer een heleboel grassprieten boven komen in mijn pas omgewerkt stuk tuin. Ik dwing mezelf lekker te blijven zitten en alleen maar kijken.

De bessenstruiken hangen vol en daar moet morgen de netten over. De bramen krijgen alweer nieuwe groeischeuten voor volgend jaar. En ik zie héléboel werk nog te doen. Dat allemaal bekijk ik lekker lui vanaf mijn stoel in de voorjaarszon. Mijn lief roept of we een lekker ijsje zullen eten..

Tuinvrouwtje.                                                                     © Ria Wittenberg  Lekker.

 

 

Naar boven

Koude voeten

Vandaag. Er blaast een koude scherpe wind en ik pak mijn driepunt krabbertje, ik moet naar buiten, en ga aan de achterkant, waar mijn tuin al geordend is voor de winter bekijken. Zo uit de losse hand vandaag een beetje hier en daar wat krabben in de grond. Warme jas, warme sokken en lekker op de klompen. Ik krab heerlijk ontspannen door al dat groene mos en tuinwerk moet mijn hoofd weer lekker leeg maken.

Alleen vandaag lukt het leegmaken niet erg goed. Aldoor zie ik dat beeld van Syrische vluchtelingen kinderen in dat kamp. Op hun blote voetjes met teenslippers of sandaaltjes, zonder jas in de sneeuw. En dat in die kleine tenten en kachel? Het sneeuwt daar zelden waar ze zitten. En ze hadden het over 100 jaar geleden dat er sneeuw was gevallen. Mijn voeten waar spontaan de kloven in schieten, ondanks de warme sokken en de crème die ik smeer. Wat moeten die kinderen zere voetjes hebben. Daar sta je dan op je klompen en je hebt nog laarzen voor de regen en met bont voor de kou. En nog fietsschoenen,wandelschoenen, deftige met hoge hak en in veel kleuren die bij je kleding passen. Als kind was het een andere tijd. Toen liepen we ook veel op blote voeten. Grint of zand het maakte ons niet uit , zo gehard waren onze voetzolen. Er zijn veel jeugdfoto’s waar wij enkel met blote voetjes te zien zijn. Hadden we wel schoentjes toen we nog te klein voor school waren? En winterdag op klompen naar school. Misschien heb ik daarom de pest aan het lopen op blote voeten in huis en tuin.

Mijn kleinkinderen vinden dat weer heerlijk en van mij moeten ze onmiddellijk wat aan hun voeten trekken. Zij kijken dan ook iedere keer zeer verbaasd. Rondom huis slingeren er geen glasstukjes zonder ze te rapen. Ik krabbel nog een stuk door elkaar in de tuin en maak een kruiwagen vol rommel. De O.I.Kers kan nu wel weg. Ze heeft nog heel lang in bloei gestaan. Er blijven zoveel zaden, net erwten liggen, die komen van het voorjaar vanzelf weer op. Dat denk ik toch? Vriezen doet het voorlopig niet en dit jaar is op een paar weken na voorbij. Straks knalt het vuurwerk los.

Hoeveel warme sokken en hele schoenen? Hun Allah zou genadig moeten zijn. Zulk leed zou toch niet mogen?

Er staan pyramides van rotanstokjes waar ik zit te krabben. Ze staan er om me eraan te herinneren dat er een plant onder staat die ik niet mag vergeten. Daar moet ik ver omheen krabbelen met mijn driepunttertje! Ik leg er nog extra zand overheen voor hun koude voeten áls het nog eens hard gaat vriezen. Ik krijg het er warm van en geen koude voeten en hier hebben we nog steeds geen winter. Ik knip nog flink wat struiken kaal met houtige takken die nog gesnoeid moesten worden. Alle grassen al gedaan. Ook Pennisetum met zijn mooie pluimen, niks wachten op die mooie rijp in een koude winter met vorst! Het wil gaan vriezen. Nog maar snel wat planten onderdekken zodat zij goed beschermd zijn tegen koude voeten.

Laat dan de vorst maar komen..maar afgelopen winter kwam ie niet!

Tuinvrouwtje. Koude voeten © 2014 Ria Wittenberg.

Rood of Geel

Overpeinzing.

Bij de Landbouw winkel stonden ze er mooi bij. De Paprika planten. Je kon kiezen in rood, geel of groen. “Mooi hé“, zei de mevrouw aan de kassa. “Zo’n plant gelijk op kleur“. Ik werd er wat lacherig van en ze keek me aan, en ik zei “ik dacht dat het rijpheid van de paprika was, eerst is hij groen, iets rijper geel en dan rood“. “Nee hoor” zegt de mevrouw, “het staat op het kaartje”. Ik zeg dat ik het na zal kijken en haar het dan kom vertellen.

Het zijn mooie planten en ze doen het goed op de koude grond. Er zit nu een groene paprika aan de plant die een geel label heeft. Nog maar een paar dagen aan kijken. Ik denk dat de zon goed moet komen.

Moesland. Even is er niet veel ruimte voor andere dingen. Waren het eerst twee en veertig keer een teil, lees kinderbad! Snijbiet wassen, ben zo blij dat mijn gezin geslonken is? Daarna kwamen de Rode Bieten. Iedere keer een grote pan vol. Er bij blijven staan want die koken áltijd over en heb je een smeerzooi niet te krap. Hé, even uitluchten want dan komen de Doperwten eraan en bijna gelijktijdig de Capucijners. Gelukkig mijn lief plukt en dopt de hele handel. Ik hoef ze alleen te wassen. Toch niet allemaal op dezelfde dag? Het is wel lekker allemaal.

De ge-ente snoep komkommers doen het niet erg goed. Een is er al dood en de andere staat maar te kleumen. Die planten worden denk ik veel te snel in een warme kas gekweekt en vinden het in de koude grond niet leuk. De gezaaide komkommers heb ik uit geplant, dat die het beter mogen doen. Twee grote Gourgette’s staan er naast en bloeien. Mooi en goed te zien wat vrouwelijke en mannelijke bloemen zijn.

De knolletjes zijn heerlijk mals maar wat lijken ze op de boerenknollen die we vroeger als kind van het land plukten. Het vel met zand en al er met je tanden afschrapen en dan lekker opeten. Ik heb op de boerderij van mijn opa en oma nog meegeholpen knollen plukken voor de koeien. Meestal bijna winter en verrekte koud aan je handen. Zoveel bergjes moesten het worden en de volgende dag werden er weer verse gehaald. Koeien eten dat nu niet meer? Heel af en toe zie je nog een veldje knollen groeien. Nu is het wachten op de eerste Sperzieboontjes en de Pronksnijbonen. Daar verheug ik me op om die op mijn bordje te krijgen. En nog steeds is mijn Paprika groen, ik denk dat hij groen gegeten moet worden voor dat hij wegrot!

 

Intussen heb ik eens mijn oude kookboek uit negentien drie en zestig er op nagekeken en daar hebben ze het inderdaad over rijpheid van de Paprika. Maar er worden wel andere soorten gekweekt. Maar die van mij zijn de gewone, en ik heb er vijf aanzitten. Het rode label maar ze blijven zo groen als maar kan. Ook op internet over Paprika’s gezocht en anno tweeduizend-twaalf, kweken ze een heleboel soorten ook in geel en rood dus daar passen de labels goed bij. Alleen dan zijn het wel Paprika’s met duidelijk een andere vorm. Is dit beetje verlakkerij?

We eten ze lekker groen tussen de boontjes met appelmoes! Nog één emmer boontjes dan is dat karwei ook weer in de vriezer. Nog volop de Pronksnijbonen. De Paprika’s, al zijn ze niet rood en geel gaan lekker mee met de gesneden Courgette’s in de soep! De hele zomer bleven de paprika’s groen. Wie gaat kleur  bekennen?

En mevrouw van de landbouw winkel, jullie hebben toch ook gedroogde koeienmest met kippenveren er in..…allemaal heel bijzonder.

Tuinvrouwtje. © Ria Wittenberg. Rood of geel.   

Regen

Het regent en ik hoef niet naar buiten. Ik mag niet naar buiten al had ik wel plannen in die richting na een paar dagen geen tuinwerk verricht te hebben. Mijn kleinzoon, toen anderhalf jaar, drukte zijn kleine neusje tegen de ruit en sprak nog bijna geen woord maar zei wel “het regent” en stond klaar voor buiten met zijn kleine rode laarsjes al aan..hetzelfde gevoel heb ik nu. De regen druipt in mooie straaltjes langs het raam. Ik gebruik bij het wassen een scheutje glansmiddel en zo stralen de druppels nog meer en glijden mooier langs mijn raam naar beneden. Goed dat ik vanmorgen eerst gefietst heb en genoten van mooie wolken met blauw erdoor. Het was wel koud, toch maar handschoenen zoeken. De gekleurde herfstbladeren zijn er met de storm wel af en nu maar wachten of het groene blad, nog volop aanwezig, mooi gaat verkleuren. Nog steeds regen en maar de schone Dahlia knollen in de doos gepakt. Er moeten nog meer dozen komen. Nog wel in de tocht gezet totdat het gaat vriezen. Voorlopig niet aan de orde. Ik fiets eerst langs prachtige herfstkleuren in het bos, volop zon. Het is wel heel fris, maar die oude meneer zei dat als je het koud hebt dan heb je de verkeerde jas aan, waarheid als een koe!

Nee, nog lang niet aan de orde en dan ineens wil het wel vorst aan de grond geven en moet ik op zondag even flink rennen om toch wat mij lief is veilig stellen. Gelukkig is er al goed uitgedund aan potten en pannen en hoef ik er niet zoveel. Enkele stekken in een grote pot voor binnen die kunnen morgen wel. Het zal ook maar een nacht zijn. Moet ik toch maar haast maken en de kleine plantjes Salvia Scharlei morgen uit planten. Heb er nog wat maar geen idee wat of dat voor plantjes zijn. Zal er maar zuinig op zijn want ze zien er ongewoon uit.

Nog even wat peulen van de Lathyrus plukken, misschien lukt dat om er volgend jaar weer bloemen van te krijgen. Aan de tuin langs de weg heb ik Pennisetum en Spirea Anthony Waterer schoongepulkt en weer geplant. Grotere stukken en verder kaal zodat ik kan schoffelen. Eens kijken of ik dan het gras in toom kan houden. Gewoon blijven proberen.

Het blijft droog en ik ploeter diep door het stuk tuin wat bijna geen tuin kan heten zo zit het gras erin gegroeid. Die wilde roos krijg ik wel weg al is hij heel lastig met heel lange wortels die de hele tuin doorgaan. Je kunt ze ook niet gewoon optrekken maar doordat ik zo diep graaf volg ik hem in de grond en kom ik zijn eindpunt vanzelf tegen. Dat denk ik tenminste. Er gaan enkele schoon gemaakte planten terug de kale tuin in. Omdat ik straks niet meer weet waar wat staat zet ik er stokjes bamboe omheen of naast en verdikkie zie ik dat een konijn erbij geweest is en de bamboestokjes gewoon afknaagt . Weet ik nog niet waar wat staat. Heb eens gelezen dat konijnen de pest aan rood hebben, toch een rode vlag er naast zetten?

Mijn werk vordert gestaag en ik ben al het hoekje om. Het ergste stuk heb ik gehad. Hier staan planten en kan ik nog niet zien hoe het kweekgras aan hun voeten is vergroeid met de wortels. Nog steeds droog maar koud.

Een vriendin stuurt me een mail. We zien elkaar niet zoveel maar delen elkaars wel en wee. Ze vraagt of ik mijn tuin al winterklaar heb! Hoe bedoel je winterklaar, mijn tuin? Mijn harde werken? Ik krijg hem zelfs niet zomerklaar, dan laten we de winter maar gewoon zitten.

Tuinvrouwtje.                                                                                                Regen. © Ria Wittenberg.

Kleur?

Dat moet nog? Daar was ik nog niet mee bezig of aan toe gekomen? Het was ook een hele hete zomer die van tweeduizenddertien. De kinderen konden heerlijk lang van zon en water genieten. Voor de tuin was het minder, zo droog dat het werd. De fruitbomen hangen vol met vruchten.

Toen de regenbuien kwamen, braken er dikke takken af , die vielen bovenop de volgende boom waar de top gelijk van brak en zo heel veel werk na één buitje regen. Het amper rijpe fruit laten liggen, dan konden ze gelijk naar de composthoop dus maar snel aan de slag. Ook dat is een heel karwei om ze schoon en gewassen in de vriezer te krijgen.

Dit keer zwermen er zo goed als geen wespen om mijn schillende handen, wel moest ik uitkijken voor de bijen die er wel waren. Voor hun prikken ben ik wel een beetje huiverig. Al goed op weg maar nog twee perenbomen te gaan en nog steeds? Ja, die moet ik nog. Het snoeien van de beukenheg, en alle buxus moeten ook nog korter worden. Dat moet nog, maar het regent even zoveel. Is dat inhalen met over de honderd liter  per vierkante meter.

En dan was ik ziek, en als een dweil maar het komt wel!  Ja, buigen of barsten.

De gastspreker op de groenavond zal het hebben over kleur in de herfst met nieuwe planten die dat moeten brengen. Als ik voor mijn keukenraam naar de regen sta te kijken dan zie ik de kelken van de vaste Fuchsia en Abutilon nog in volle bloei en de flink gegroeide Rodrochiton gaat er vol tegenaan. De bak met bolbegonia’s, mooi rood en oranje. De fijne rode aartjes van de Persicaria Filiforme. Een meter dieper kijkend staan de Dahlia’s Bishop of Llandaff en een paarse pompon in een perk met roze en witte Cosmea. Een rood met witte eenjarige Salvia in een blauwe pot. Nep maar het brengt wel kleur. Mijn nieuwe Heleniums groot geel en de bruin tinten. In de verte de Hepatorium en graspluimen van de Miscanthus in vol ornaat. Ik zie ze nu niet maar ze staan er de kruiden die nog bloeien met de Lavendel en in de potten een laatste Roosje en Petunia. Niet te vergeten geen witte maar de roze Hydrangia Annabelle en de sierlijke Verbena bonariensis. De Herfsttijlloos piepen boven de grond, meer dan zes weken later dan andere jaren.

Ben wel nieuwsgierig wat voor nieuwe planten de gastspreker gaat aanbieden.

Aan de andere kant van het huis komen de Herfstasters, Vernonia en de Heleniums en Solidaster, volgens mij ook erg laat er nog aan. Een verrassing, zo groot als het Lampenpoetsergras, Pennisetum staat te bloeien en er zit nog een blauw bloemetje aan de Strobulantus. Die ik op een heel veilig plekje had gezet zodat ze niet zou verdwijnen tussen het onkruid. Dat heb je als je een paar weken niet kijkt in dat stukje tuin. Dan ziet je paadje groen van kleur! Ik kijk er overheen  en even zien of  de nieuwe aanwinst die verleden jaar mee kwam uit Belgie van een tuinreis het goed doen. De Crysant Poesie. Die naam verzint toch alleen maar een Belg, zalmkleur en enkelbloemig. Prachtig. Heb ik wel het goede naamkaartje, ik dacht dat die wit was? Heb er nog een staan die nog in dikke knop zit. Maar even afwachten of dat de witte is. Er staat er ook nog een die van het voorjaar geheel door de slakken werd af gevreten. Heeft het niet meer gehaald? Zouden het nieuwe soorten Crysanten zijn? Het groenblad heeft ook al een item over nieuwe soorten. Ze staan mooi bij het oude ras die al dertig jaar in mijn boerderij tuin staat. Sterk en geurende bloemen. Ook nog eens mooi blad  in herfstkleuren. Ze zitten nog in knop. Vernieuwend net als de Dahlia? Mijn groenblad redt mij net op tijd(!) van dat moet nog werk. Het is niet meer slim om de Buxus nu nog onder handen te nemen. Fijn tot volgend jaar! Hoef ik alleen nog maar wat takken te snoeien en nog meer kleur planten in mijn tuin. Wáár zal ik ze neerzetten? Daar kleuren mijn wangen rood van…

Tuinvrouwtje.© oktober 2013.

Overpeinzing.

Kom eens even mee kijken, en ik roep mijn twee kleinkinderen. Zien jullie deze mooie plant? Die heet Mariadistel, mooi hé? “Ja“, zegt mijn kleindochter “die heet net als ik en jou ook hé?” “Ja“, zeg ik “en deze plant is een doerak net als jij en ik!” We lachen er allebei hard om, ze is nog maar zes en begrijpt de woordspeling nog niet maar een doerakje dat gaat ze worden!  “De Mariadistel is heel gemeen”,  vertel ik mijn kleingrut . Verbaasd zitten ze me aan te kijken en ik vertel dat ze met spelen op het gras uit de buurt moeten blijven. Ik wijs op de scherpe punten overal aan het blad. Zelfs niet voorzichtig voelen. Ik wil haar alleen in bloei hebben omdat ze zo mooi is en dan spit ik haar uit en kieper haar in de vuilnisbak. “Waarom heb je die dan,” vraagt mijn kleinzoon..“ja, ze stond hier ineens zonder dat ik haar gezaaid heb“. We bekijken de plant van alle kanten en ze zullen voorzichtig zijn.

 

En daar is dan eindelijk een fijne regen voor de bloemetjes! Ik maak het straatje onder de kap van de schuur schoon. Dat stond me al een hele tijd niet aan en mijn lief komt helpen. Daar kunnen mooi de potten Agapanthus staan om alvast wat aan te drogen voor de winterstalling. Verleden jaar hebben ze heel nat gestaan totdat het ging vriezen met het gevolg dat er drie bevroren zijn. Dat zal me deze winter niet overkomen!

Het stukje bostuin is mooi schoon. De gele netel woekeraar en het wilde roze Aardbeitje er radicaal uit. De roos Mozart weer eens gesnoeid , daar was een paar jaar niet van gekomen. Flinke krassen op mijn arm maar mest erbij en groeien maar!

Een stek bijzondere conifeer staat er prachtig groen bij en zal wel wortels hebben. Op een mooi plekje zetten.  Nu nog bedenken wat er nog meer in gaat. In ieder geval al een hele hoek met Akelei geplant. Blauwe Iris tussen het gras vandaan gehaald en blauwe Korenbloem gered en een plek gegeven. Drie grote pollen Rudbeckia fulgida  'Goldsturm' helemaal aan de achterkant zodat die hoge gele bloemen van drie kanten te zien zijn. Mijn nieuwe gekweekte Salie kan er mooi staan. Een Geranium met paarse schoteltjes bloemen aan polletjes er weer in en op de voorgrond de gele Sedum en het plaatje is compleet. Ik heb alvast een tegel gelegd waar na de winter een grote pot met Oost-Indische- Kers komt te staan, dat heb ik gezien in een andere tuin.

 

Mijn Mariadistel wordt groot! Even een stuk van het blad afknippen voor mijn lief met zijn blote been er langs loopt met het gras maaien.

Eens informatie opgezocht over deze plant, Silybum Marianum en goed gelezen, en ik neem terug dat ik haar een “doerak” noemde. Zoveel goede eigenschappen in de geneeskunst voor chronische lever en galkwalen. Zelfs te eten, haar jonge blad als spinazie en de stengels als asperge en haar bloemhoofd als Artisjok! Maar die venijnige punten aan haar bladeren dan? Even praktisch, hoe was je die, en prikken de punten niet meer na het koken? Ik ken haar niet anders dan dat ze piepklein al niet aan te pakken zijn zonder dat je “au“ zegt…En de legende verhaalt dat de witte vlekken op haar blad de melkdruppels van Maria zijn, de moeder van Jezus…

Tuinvrouwtje.

Mariadistel    2012 © Ria Wittenberg

 

 

Indiansummer

Het wordt s ‘avonds al vroeg donker en de grondmist komt opzetten. De laatste keer gras maaien om in te kuilen dit seizoen. Een rode gloed van de ondergaande zon kleurt mijn hemel. De hele middag de roep van een Buizerd. Eén léúke dag! Ik zat mijn zandbak in te planten met een warme zon alsof het nog zomer is. Mijn kleine tuinman van zes heeft een zak potgrond van zeventig liter weten te verplaatsen, zo’n vijfentwintig meter verderop! Jammer dat ik niet gezien heb hóé. Hij had er een tuinbankje van gemaakt. Zijn commentaar “goed dat ik zo goed heb gegeten anders was ik wel flauw gevallen” is wel heel grappig omdat hij amper een broodje naar binnen werkt!  Een paar pollen Hemerocallis gaan de zandbak in. Mijn mooie rode Rabarber krijgt een nieuwe plek met heel veel mest en aandacht want ik wil hem weer in bloei zien. Daar een gras met rode aren en aan de rand grijze Helicrysum. Het blauwe schapengras in een boog en roodbladige Heugera’s in de tweede boog. Mijn gezaaide Akelei doet het heel geweldig en ik denk dat ik een piepklein plantje op elk vrij plekje ga zetten. Langs de muur de gezaaide Erysimum, ja, muurbloemen…Dat worden héél véél leuke dagen…

 

Het zijn prachtige Indiansummer dagen in deze oktobermaand en ik haal eens flink een stuk tuin onderuit. Al het onkruid schraap ik af en plant dan de plantjes uitgedund er weer in. Dat moet dan toch weer prachtig worden. Prikneuzen op een rij en Rozemarijn er achteraan. De grote pollen Hartgespan met Lavas en Prei in het midden. Een grote pol bronskleurige Dille mooi op tijd de zaden eruit geknipt want wat kan die zich uitzaaien. Die kleine plantjes met hun lange penwortel zitten stevig in de grond. En dan de verrassing ..de bijzondere knoflook waarvan ik dacht dat die aan het rotten was staat te groeien met een klein groen puntje. Dat maakt me blij! Plek vrij houden voor een Dahlia en een grote plek voor een struik Clematis die het elders in de tuin niet naar zijn zin heeft. Die moet maar eens vlak voor mijn neus staan, goed te zien vanuit mijn luie stoel. Ik reken op mooie dagen volgend jaar…

 

Toch bezig dan maar verder nog een stuk tuin alvast op weg naar het voorjaar. De woekerende lage Herfstaster eruit. Er komen heel wat Engerlingen tevoorschijn. Geen wonder dat er niks wil groeien. Ben toch weer aan het ukkelen geslagen..en ik wilde grote plekken dezelfde planten maken voor “makkelijk”. Als ik mijn ogen dicht doe zie ik hoe het er volgend voorjaar er uit zal zien…kan haast niet wachten…Mijn lief komt lachend aan en zegt dat ik in een volgend leven vast als mol terug kom zo diep zit ik te graven..Maar dat verhipte kweekgras wortelt wel heel diep en ik wil er zo graag vanaf. Rooien zei mijn oude buurman, niks begraven..Op dit moment worden in Chili de drieëndertig mijnwerkers naar boven gehaald. Die zaten pas diep met hun zeshonderdvijftien meter en al twee maanden lang..Wel een enge gedachte dat je zo diep onder de grond moet zitten voor je boterham..

De bollen van een grote sierui twintig centimeter diep geplant. Er wacht nog een zak met Narcissen,daar is tien centimeter genoeg voor…en alle mannen veilig naar boven!!

Tuinvrouwtje. © ria wittenberg

Knotwilg.

Ze staan er wel heel kaal geplukt bij. Je denkt dat komt nooit meer goed en ineens zit er weer een pruik op. De bomen verder op zijn behoorlijk geamputeerd. Daar is de kruin hoog op gesnoeid vanwege het steeds groter en breder worden van het boeren werkverkeer. Heel zichtbaar zijn er dikke stammen afgezaagd en maken een eerste indruk van flinke amputatie. Als je de bomen beter bekijkt dan zie je dat zulk snoeien al het hele bomenleven heeft plaats gevonden. De Buizerd zit halverwege een hoge boom te kijken. Hij wordt een beetje onrustig maar blijft toch zitten. Prachtig het is nog een jonge vogel. Even verder op zit hoog in de boom een nest en ik ben wel nieuwsgierig of dat zijn of haar nest is. De tijd zal het leren. Een Ekster maakt ook een hoog en vooral groot nest.

Wat me blij maakt dat zijn de bloeiende Pinksterbloemen in de berm. Zie ik onderweg een weiland helemaal vol met Pinksterbloemen staan! Dat doet me denken aan hoe we als kinderen armen vol bloemen plukten en alle potten en emmers vol maakten. Dat was Lente! Nu is het beschermde flora. Er komt een groen waas over de bomen en ineens zit er blad aan. Net als de beuken heg, ineens groen! En steeds zit daar die Kievit aan de kant van de weg. Zijn kopje naar het weiland gericht. Daar zal zijn vrouwtje wel zitten te broeden  en  bewaakt hij de omgeving. Wel twee weken zat hij er als ik langs kwam. Toen kwam de boer zijn eerste snee gras  maaien. Met het mooie weer was het gras zo binnen. De Kievit zie ik niet meer, horen ook niet en ik zie geen enkel teken van jonge Kievietjes. Zou het nestje ter ziele zijn?

Het is vijf dagen later en ik zie zwart met wit midden op de weg liggen. Het zal toch niet?

Dichterbij zie ik dat het kopje gebroken is, een streep bloed op de weg..Voorzichtig pak ik hem op en leg hem in de berm waar hij altijd zat te wachten. Wat verdrietig nu…De volgende dagen dat ik langs kom is al het Kievit geluid verstomd alsof er hier geen meer is..

Het bleef stil deze hele zomer lang.

 

© ria wittenberg foto en column 2011

Overpeinzing. Bar en Boos

Op een holletje moesten de potten naar binnen. Het rótkarweitje was lang uitgesteld. Er werd vorst en sneeuw verwacht. Gelukkig waren er al minder potten en pannen dan in het verleden en ze stonden dan ook zo binnen. Nog heel veel ruimte over in de winterstalling. Net één dag was het weer groen en daar sneeuwde het weer, alles wit. Weer mopperen ze in de stad dat het daar spekglad is op de stoepen. Hier buitenaf niet minder maar eten voor een hele week in huis en lekker binnen blijven.. Nou ja, voor mij niet echt want ik moet naar buiten en op de sneeuwrand is het goed te lopen. Zo mooi al dat wit, die serene stilte met af en toe een vogeltje dat wat fluit en meneer Eik zo prachtig wit. Een Buizerd in de boom en verderop nog een. Volop hazenpootjes die zich moeten verstoppen voor de jagers. Mijn voetstappen zet ik naast hazenpootjes en een vogelprent. Je bent toch nooit alleen!

Sneeuw en dat al zo vroeg, het is nog november. Vandaag hebben we een snijdende wind en we komen lekker niet buiten. Gevoelswaarde van zo’n vijftien graden onder nul! Wel een prachtige invriezer buiten voor mijn halve erwtensoep. Balen, de vriezer helemaal tot op de bodem nagekeken en was ik er toch van overtuigd dat er een zak met wortelen en prei in moest zitten om zo in de soep te doen. Tijd genoeg gehad om dat voor de vorst en sneeuw voor elkaar te hebben. Tijd zat want ik had allang het plan om erwtensoep te maken voor de sintavond. Balen want er staan nog genoeg wortelen en prei in moesland en nu moet ik ze alsnog in de supermarkt gaan kopen..mijn soep zal echt niet zo lekker.. Het bleef sneeuwen en glad en Sinterklaas gemist met het klein grut. Nog meer sneeuw en weer net als verleden jaar een witte Kerst. Als je in de stad loopt dan hoeft een witte Kerst niet zo nodig..het is glijden en voorzichtig om niet je botten te breken met vallen. En weer zonder kind en klein grut  de Kerst gevierd. Het wil gaan dooien en we gaan op naar het oudjaar. De planten doen hun winterslaap onder de sneeuw.

En nog steeds sneeuw. Een witte Kerst en we dromen er niet meer van, we hebben er al genoeg van na al die weken van glibberen en glijden. Nu is het dooi en de eerste week van twee duizend elf zit er al op. Het jaar van de honderste geboortedag van mijn schoonvader. Hij hield van tuinwerk zijn groente en zijn éénjarige bloemen in de perken. De Salvia’s en de Afrikanen met blauwe Ageratum en het Rozenperk met de donkerrode Rozen. Van de rest deelde hij uit met gulle hand. Groot en sterk was hij en vooral niet bang. De herinnering aan zijn grote kolenschop van hand op mijn hoofd, ik werd gelijk vijf centimeter kleiner! En even een kneepje in je schouder “oei au” vergeet ik niet gauw! Het verhaal gaat in de oorlog van negentien veertig-vijfenveertig. De Duitsers die in de Bewaarschool naast hun huis gelegerd waren, hadden het varken uit hun schuur gestolen. 'S avonds toen hij thuis kwam,hij zal vast wel hebben lopen tieren wel hier en gunter en zijn ze nu helemaal, en is hij daar bij de Duitsers naar binnen gegaan om zijn varken op te halen! Hij kwam mét het varken thuis! Het varken werd gauw geslacht want dat gun je de vijand niet!

De tuin komt tevoorschijn.Wat is er bevroren? We zijn nog niet van de winter af! Het land en de sloten vol water. Ook de regen is weer genoeg en zodra het droog is dan ben ik er. Wel heel zielig dat grijze hoekje Prikneuzen in dat kale stukje..heb ik dat mooi gevonden? Het moet niet te gek worden..al een kruiwagen vol met grastossen gemaakt en dat op achttien Januari..ik moest gewoon naar buiten.

Als ode aan mijn schoonvader zaai ik de Afrikanen en Salvia’s en de Ageratum en verspeen met luciferstok en een vorkje gesneden uit een spaanplaatje, héél voorzichtig.. Hoe deed die grote man dat toch met zulke grote handen? Zijn bloemetjes deden het altijd prachtig en ik hoop de mijne ook als in Mei zijn honderste geboortedag is..

Tuinvrouwtje.       Bar en boos.2011 © Ria Wittenberg

 

 

Overpeinzing.

 

Zulke heftige regen dat was me even wat! Loodrecht uit de lucht en de hele dag door..Riviertjes als sloten werden grote woeste wateren.In een eeuw niet voorgekomen.. Al een paar weken geen tuinwerk gedaan. Het moet maar weer eens gebeuren..Ik begin altijd met het volladen van een kruiwagen met materiaal wat ik dénk nodig te hebben en ga naar een stuk tuin met heel vervelend afgevallen blad van de Ilex..dat serpent met van die scherpe stekelblaadjes. Met harkje en emmer en aú en daarna nog aú en nog vaker stille verwensingen..Na twee uur werken is dat klusje af. Emmer en harkje weer in de kruiwagen bij de grote hark en spitvork en schop en nog een emmer met grote takkenschaar..wat wilde ik toch allemaal...Het hoekje schoon en ingeplant met roze Verbena hastata die al stonden te wachten met een roze touwtje om de nek. Onder de zodenvormende Verbena komen dikke Engerlingen tevoorschijn. Dat worden dus geen brommende Meikevers! Nog een ander hoekje ingeplant met Mottenkruid die overal ergens tussen stonden maar nu op een mooie plek allemaal bij elkaar. Dat wordt mooi voor een jaar verder..Morgen zien we wel weer. 

Het gaat gebeuren..spit ik het laatste stuk eruit wat een grote heg was toen wij hier kwamen wonen. Zo mooi in herfstkleur ..zo mooi met die rode besjes .. nog mooier met die kleine zalmroze bloemetjes. Dat stekelige struikje Berberis waar ik ieder jaar bij het terug snoeien mijn handen open haal..ik doe het echt! Een struik met rood blad komt ervoor in de plaats.

Alle Dahlia's, Eucomis en Gladiolen liggen te drogen. Van de braam de oude takken eraf. Volgend jaar krijg ik niet veel bramen met maar twee nieuwe scheuten. Misschien een nieuwe plant erbij? Het is er in ieder geval flink kaal zodat ik er met de schoffel door kan. 

Opruimen dat vind ik leuk! Moet je bij een rij Hosta het verdorde blad weg halen en aan de andere kant van het paadje even Geranium rooien en weer nieuwe stukjes er in zetten.. dat is geweldig.. daarom is opruimen leuk! Je hebt éér van je werk!! Snel nog even Herfstaster en Solidago van hun houtige stelen ontdoen en de kruiwagen is weer vol met kop erop! 

Vindt mijn lief zo leuk!!

Prachtige herfstkleuren,het rood van de Acer en het geel van Bamboegras tegen een strak blauwe lucht. Het is koud. Mijn buur zou genoten hebben van deze kleuren. Ik streelde haar koude wang.. de Dahlia die ik achtentwintig jaar geleden van haar kreeg pak ik goed in een krant. Het gaat in de winterstalling. Het heeft geen soortnaam maar heet naar haar..prachtig warm oranje van kleur..Het krijgt een mooie plek volgend jaar. Hoor ik haar vriendin zeggen,"wij staan in het bos waar gekapt wordt". Ik wil geveld worden in mijn paradijs... terwijl een overvolle kruiwagen wacht om opgeruimd te worden..ach.. 

Tuinvrouwtje.           .© ria wittenberg 2011 opruimen.         

 

Overpeinzing. Zomer.

Het blijft warm en nog warmer en droog zonder eind .Onweer en regenbuien allemaal ginds en elders. Overal vallen hoosbuien. Daar ben je niet blij mee… maar er kwamen malse regenbuitjes. 

Mijn schoonkind weet altijd met een verrassing te komen en dit keer een prachtig tijdschrift met mooie foto’s en plaatjes. Een inspiratiebron voor léven! Voor een móói leven.

Kom ik in dat tijdschrift een artikel tegen van mijn vriend Brian uit het hoge noorden. De tuinder met zijn goede raad over het niet geven van water ook al snakt je plant er naar! En ik wás heel zuinig met water, want ik heb de pest aan de klus “water geven”. Sta je daar úren met zo’n tuinslang te wateren zodat ze net niet dood gaan. Moet je nu de planten eens zien opfleuren met al zeker vier dagen een nat hoofd en een plons aan hun voeten!
Brian heeft het over bijzondere Dahlia’s. Vooral de oer ouderwetse boeren Dahlia’s die zo mooi van bloemvorm en kleuren in de border passen. Ik bof want ik heb vorige Herfst “alle” Dahlia’s er uit gespit. Waarom weet ik niet. Meestal haal ik er alleen uit die ik niet kwijt wil raken en de rest overwinteren in de tuin voor minder werk! Minder werk had het zeker opgeleverd want het heeft hard gevroren!! De nieuwe soort  Honka doet het heel mooi met zijn ster vormig bloemhoofd. Ze lijken niet op de ouderwetse Dahlia. En bloeien dat het doet,ook zij hebben een mooie zomer en ditmaal niet aangevreten door de slakken. Dat zijn trouwens slimme dieren. Die moeders zeggen vast tegen die kleine kindslakjes, klim maar zo hoog mogelijk op de muur, zo ver dat als de ramen gewassen worden ze mooi niet bij je kunnen komen om je er af te halen! Voor dat het winter gaat worden zitten ze onder de goot..Het zijn er véél..

Zomer..het blijft zomer en warm. Het is genieten vanuit mijn luie stoel. Die mooie grijze Helichrysum petiolare enorm gegroeid, ervoor een terug geknipte Digitalis die weer uitgelopen is met zeven wit bloeiende stengels en in het verlengde veel witte Cosmea. Dit keer eindelijk weer eenvijftig hoog en eens niet opgegeten. Er staat één rose tussen, daar knip ik de bloemknoppen uit om het wit te versterken. Zo, mooi! Toch maar witte hoek maken? Cosmea doet het deze zomer overal in de tuin goed. 

Dan die ‘’lelijke monsters’’ zoals ze in een groenblad worden genoemd. Gladiolen,zo mooi in een klein aantal tussen de border. De diep paarse, geen plant met zo’n kleur en de oranje en helder rood doen er niet voor onder. Ja, dat ze omvallen, maar een stokje erbij en even vastbinden onder de onderste knop helpt. Voor mij waren die ‘’lelijke monsters’’ een feest deze zomer! Zij mogen blijven..maar moeten er in de winter wel uit..het was toch ‘’makkelijk’’ worden?

Nog steeds zomer en in de tuin blijft het bloeien. De schildpadbloem Chelone en Physostegia een scharnierbloem beginnen volop. De Ploxen weten van geen ophouden..Voorzichtig begin gemaakt met alvast Prikneuzen en Mottenkruidrozetten uitplanten voor een perkje in het nieuwe seizoen.. 

Nieuwe Akelei..ze beginnen te groeien. De ouderwetse Muurbloemen Erysimum moeten nog gezaaid worden, ik mag wel opschieten..

Dan verwachten ze hevig onweer,dus alle losse emmers en wat maar weg kan waaien naar binnen. Het is erg warm, de warmste dag sinds negentienvierenveertig…toen bestond ik nog niet!

Het onweer en de buien vielen hier nog mee..een vrouw van twee-en veertig getroffen door de bliksem. Waarom moest dat nu?

De regenbuitjes doen het goed. S’morgens vroeg zie je al met dauw erop, de spinragjes op het gras liggen. De Herfstasters bloeien…de Herfsttijloos ook…deze zomer is bijna voorbij…nog even dan gaat het mais eraf en heb ik mijn verten terug!

Tuinvrouwtje. © zomer Ria Wittenberg 2011

Tuinvrouwtje, Februari 2011

Overpeinzing. “Helder.”

We hebben pas de tweede maand van het jaar en nog volop winter. Een prachtige heldere zon, blauwe lucht en “Meneer Eik” vol met kwetterende vogels. Sta ik met een emmer warm water en mijn stevige schoenen aan! Moet ik toch echt wel eerst die ramen soppen en niet zoals een keer eerder ik het probeerde met zo’n lange stok en in de verte werken! Ik was zo klaar maar de poetsbeurt erop had ik dubbel zo lang werk omdat het houtwerk niks helder was. De vogels blijven hun gekwetter volhouden. 

Ondertussen kijk ik en wat krijg ik zin om alvast wat graspolletjes eruit te trekken..Ga ik al die stenen eruit halen wat geel zand eronder en dan er weer netjes inleggen, wat hoger zodat de tuin binnenboord blijft. Het lijkt me een rot klus maar gewoon aan beginnen.  

Het is er goed weer voor, dus een kruiwagen en een harkje en alle rommel uit de keukentuin krabben. De klim-Hortensia uit de goot gesnoeid en de naaktbloeiende Jasmijn (Jasminum nudiflorum) terug geknipt zodat ik er geen hinder meer van heb komende zomer. Wat komen er veel sneeuwklokjes tevoorschijn..en die lange slierten die ik eruit rooi zou dat nu onkruid zijn..want zo groeit het wel. Ik laat er mooi veel van zitten dan zie ik eerst wel wat het voor planten zijn. Het bloeit en groeit wel goed als bodembedekker en het ruikt lekker kruidig. Wat is het mooi als het klaar is met geveegde stoep en al! Het wordt er helder van in mijn hoofd..De uitgebloeide Iris 'Katharine Hodgkin', die binnen zo mooi hebben staan bloeien toen het volop sneeuwde, gaan hier een mooi plekje krijgen.  

Het knippen van het houtige struikje is zo gepiept en de rommel ligt ook zo in de kruiwagen maar dat dekselse ding heeft aan het eind van zijn lange takken al goed wortels gekregen en ik kan ze er met de hand niet uit trekken. De schop moet er bij komen. De grote conifeer is flink terug gesnoeid. De takken die er nog aan zitten span ik met een touw naar beneden zodat ze uitbuigen. Een soort bonsai boom moet het gaan worden. Ik probeer ook maar wat! Als ik binnen ben na het werk buiten en ik naar buiten kijk wat mijn arbeid was, is het me volkomen helder..Het schiet niet op en er moet nog veel gebeuren! Het voorjaar duurt nog wel even.

Tuinvrouwtje. © Helder. ria wittenberg

 

Tuinvrouwtje bekroond

Lochem in Groei&Bloei van oktober.
Geweldig hoe ons "Tuinvrouwtje" Ria Wittenberg Afdeling Lochem op de kaart zet met een prachtig opgemaakte najaarspot. Het leverde haar een  knielmatje met een onkruidmesje op, maar het gaat natuurlijk om landelijke roem.

Tekst bij de foto in Groei&Bloei:
De leukste inzending naar aanleiding van onze oproep om een foto van een mooi beplante najaarspot of mand kwam van Ria Wittenberg uit Lochem. De pot is onder andere beplant met palmkool, boerenkool'Red Bor', Oenothera en Convulvus.

Tuinvrouwtje, december 2010

Overpeinzing.“Grijs“.

Heel hard roep ik altijd dat je aan het werk moet om het er uit te werken en om het er onder te krijgen.

Het is grijs maar droog en het zat me wat tegen. Eerst maar mijn extra ochtend beweging. De wind tegen en het is fris. Nu de mais er af is weet je precies uit welke hoek de wind waait! Het valt tegen en ik snap niet waarom ik zo moe ben. Terug gaat geweldig met de wind in de rug. Nu… aan het karwei! Ben een boek aan het lezen over iemand die op zoek is naar zichzelf en probeert door aan meditatie te doen er achter te komen. Een heel uur in stilte je mantra opzeggen. De stilte zal nog wel gaan maar een heel uur niks anders dan dénken en je mantra zitten murmelen...laat mij dan maar “nútjen” in mezelf en ondertussen in de tuin aan het werk gaan… Het snijdt aan twee kanten, mijn grijze bui weg en een stukje tuin al winterklaar. Nieuwe Molinia en een blauw gras er in, een mooie Alcea naar voren gehaald, heb nog een zwarte staan die moet er ook nog bij. De Hepatorium uitdunnen en de Heliopsis mooi geel overal een klein polletje er tussen zodat het nog kan groeien. Al die grijze prikneuzen op een rij en als het voorjaar komt is mijn plaatje klaar! En mijn bui is over…  

Moet ik niet vergeten om de Rheum die wit bloeit maar hier staat te verpieteren op te graven en nu eens een mooie plek geven, een natte plek! Het hele stukje ga ik met struiken inplanten dan zit ik volgend voorjaar er mooi achter. Wat is die hoge bamboe toch mooi grijs aan het verkleuren. Nu heb ik dan toch een mantra voor mezelf gevonden! Mijzelf ken ik genoeg, ik ben gewoon tuin! Daar hoef t geen twijfel over te bestaan. Ik leef van de tuin met groente en fruit. Mijn bloemen denk ik in vorm en kleur. Werken in de tuin vult een groot deel van mijn leven. Wat moet ik zonder tuin? Dan zéker je mantra mediteren, is er tenminste weer een uur voorbij! Ik heb wel een hele mooie gevonden….

Helí-opsis-zonné-ogen, wel de klemtoon op de derde lettergreep van achteren! Het is een prachtige en al wroetende in de aarde oefen ik die. Het is niet meer uit mijn hoofd te krijgen! Mooi geel en vooral die zonné-ogen dat is toch geweldig lichtend en verlichtend!!

Ik snoei eerst nog de uitgebloeide pluimen van Miscanthus eraf voordat ze door de hele tuin zwerven met de wind. Nu nog de bos stelen knippen. Dan met twee armen vol leg ik ze te drogen in de schuur. Daar moet nog wat van geprutst worden als het regent…Helí-opsis-zonné-ogen…

Moet ik daar toch even in de rappigheid aan het werk. Er valt vorst te verwachten. Het karwei had ik in gedeelten gepland maar ja, niet zo’n leuk werkje en lekker uitstellen…Eerst maar die afgesneden en schoon gewassen potten naar binnen. De Agaphantus allemaal terug gesneden om zo weinig mogelijke ruimte in te nemen. Dan die ene eruit. Dat was me een klus . Die zat helemaal vast in een grote pot met een buikje en een smalle bovenkant. Veel wortels er af gesneden om dat pestding eruit te krijgen! Maar hij staat bij te komen met nieuwe aarde in de winterstalling!! Een grote pot Allium staat er naast te stinken omdat ik het groen er af gesneden heb. Laat het de muizen weg houden. Bij het optillen van een pot schoten er wel vijf muizen weg die daar een warm nest onder hadden gemaakt. Die zullen het wel koud hebben vannacht…

Nieuwe grote Allium bollen geplant en een grote zak vol Narcissen moesten er nog in. Nu nog vlug een Hortensia in de tuin planten en Albizia eruit…stel dat het héél hárd en láng gaat vriezen, dat vindt mijn uitheemse gast niet leuk. Er is nog een plekje in de winterstalling…Ik kan bijna naar binnen…

Héli-opsis-zonné-ogen…niet meer grijs…het karwei af…zonné-ogen…

Tuinvrouwtje.  

© 2010 “grijs” Ria Wittenberg.

 

Tuinvrouwtje herfst 2010

Overpeinzing. 

Wind en beetje ruige wind zoals je in de eerste herfstdagen hebt. Mijn zonnige zomerkarakter vindt deze wind en wat koeler weer geweldig! De wind gaat door de lange rij populieren. Het is net of er met vlaggetjes gezwaaid wordt. Als ik er op ga letten dan zwaaien ze om de beurt, niet in de verte maar de eerste drie bomen en kom je dichterbij dan de volgende drie. Het is een boeiend gezicht. Er staat me nog de Olympische spelen voor ogen, al die Chinese kinderen die ze bij klassenvol neerzetten om te wuiven…deze bomen die met hun grijzige blaadjes vlaggen roepen die gedachte op…niet het hele stuk is dezelfde wind en vanochtend hebben ze helemaal vergeten om te vlaggen. Geen gein aan! Het riet staat ook al te wuiven daar moet ik toch een lage foto van maken met de blauwe lucht goed op de achtergrond.

In de tuin staan de rode pluimen van Miscanthus bijna op bloeien. De witte van zijn zusje zijn al uit. Mooi om die naast elkaar te bekijken. De Roos  zonder mooie naam, geeft nog enkele laatste bloemen. De Dahlia’s bloeien nog volop. De op het laatst, vlak voor de vakantie, nog in de tuin gewerkte twee exemplaren doen het helemaal geweldig. Mooi laag gebleven, niks omvallen en een en al bloemen! Je zou het bijna altijd doen… 

De druif moet nodig van zijn lange scheuten af. De vruchten beginnen al mooi blauw te worden. Het karwei is zo af maar wat een slakken zitten er op de muur. Een emmer er onder houden en met een vegertje gaan alle slakken erin. Jawel groot en klein want hier zit de hele school bij elkaar! Ik zie hele kleintjes omhoog klimmen met huisje en al…willen die onder de goot overwinteren? Ik ben ze wel tegen gekomen, dichtgemetseld onder het zand. Allemaal weg en deze kunnen me volgend jaar niet meer plagen. De Hemerocallis krijgt nieuwe plek, maar paar pollen Maagdenpalm bewaren en dan zet ik er Baardirissen in. Ik geloof dat ze die niet  lekker vinden en kan ik ze op een dwaalspoor zetten! Van de lange takken druif pluk ik alle blaadjes. Dan draai ik er een grote krans van. Een ronde draad zo groot als een tafeltje…er voor bewaard…dat gaat mooi worden voor de Kerst…nu nog goed opdrogen.

En eerst flink wat materiaal in de kruiwagen pakken en dan richting tuin wat nodig aan een opknapper toe is. Ik trouwens ook en het werken in de tuin moet me dat geven. Eerst alle planten eruit slopen. Ja, echt slopen want Hemerocallis zit stevig vast. Daar laat ik me niet door kennen en zwoeg en zweet net zolang tot alles kaal is! Lekker veel puinhoop! Mooi daar gaan weer stukken Baardiris terug met de  dubbele oranje Hemerocallis helemaal schoon gepulkt van de kweekgras. Netjes weer pollen Geranium er tussen en nieuwe Heide planten er in. Extra zure grond gemaakt en ik hoop dat die beter tegen de hete zomerzon kunnen. De tijd zal het leren. Nog een Taxus terug snoeien, zo komt er  ruimte voor een grote pol Miscanthus, ik denk wel twee. De ruimte opvullen met de groene en bonte Maagdenpalm als bodembedekker. Middenin een perkje grijze Prikneuzen Lychnis coronaria en dan de paars bloeiende!
Ik kan al genieten van dat beeld als ik de ogen dicht doe en zeer beslist komt daar ook een pol Kamille geel bloeiend tussen te staan. Die spanning moet je zien als ze samen bloeien!!! Het karwei raakt lekker af, het waren nog een paar prachtige zomerse dagen…

Tuinvrouwtje.

© 2010 Ria Wittenberg.

 

Tuinvrouwtje augustus 2010

Overpeinzing 

Ze bloeien als een meest witte en een enkele paarse wolk door de hele tuin. Zo moet mijn op zijn Engels gezegd hmmmtuin er uit zien in haar eerste voorjaarsbloei! De twee voorbijgangers hoog te paard overzagen het geheel en riepen "wat een mooie tuin". Ik riep terug dat ik dat ook vond! Damastbloem of Hesperis een mooie tweejarige voor het wolkig geheel. En nu het avond is gaan de bloemen van de eenjarige Oenothera open met hun bedwelmende geur voor de nachtvlinders. Een liefdesbloem want hij gaat open als je met een glas wijn in de hand er naast zit en je lief zegt dat je nog steeds van hem houd! Die roze wolk is er al meer dan veertig jaar...Voor het raam de prachtige roze roos de paarse prikneus nog een zalm roze roos op de achtergrond zo blijf je in je rose wolk!

Het kan me deze zomer ook helemaal niets schelen! Er moeten nog steeds een paar pollen Dahlia de tuin in en ik haal ze uit de doos. Krijg er de slappe lach van want er staan drie hele zielige steeltjes roze te bloeien boven een verder kale knol. Ik pak een spitvork en een kruiwagen en sluip stilletjes naar een plek in de tuin die ik mijn gasten niet laat zien en plant mijn prachtige pol in de aarde! Nog een er naast,ben benieuwd wat of die nog gaat uitspoken. Ze krijgen nog een beetje poep mee en mijn slappe lach... 

Het kleine jongetje was druk met het vangen van vlinders. Hij wilde zo graag zo'n lief rupsje. Kun jij die niet helpen zoeken...Ik zei dat eerst al die vlinders eitjes gingen leggen en dat daar de rupsen uit kwamen. Of dat vlug ging en ik vertelde dat dat heel lang duurde. Kom zei ik dan gaan we kijken of ze niet toevallig al op de Boerenkool zitten want het Koolwitje had ik al zien fladderen. We keken alle Boerenkool na maar we vonden geen enkele rups en hij zucht en zei, dan moet ik maar vlinder gaan vangen. Hij was er lang zoet mee. Drie dagen later bij het nog eens nalopen van de kool, je weet maar nooit met dit warme weer, zitten er wel honderden rupsen al driftig mijn kool op te eten! En dat kunnen ze rap! Dat moet preventief behandeld worden en we lezen op de fles ter bestrijding van de rupsen dat dat niet in de avond mag want dat de kool met deze hitte helemaal gestresst is en bestrijding niet veel zal helpen. Dat moet je s'morgens doen. Iedere morgen dan kijk ik naar mijn gestresste kool, geweldig hij wel...en hij stáát daar alleen maar...

Mooi staan ze daar, niet te hoog en geen kans van omvallen. Een goede oplossing voor volgend jaar...Bloeien heel geweldig. In zeer korte tijd halen ze het in...geen slak...en zo mooi in bloei...de Dahlia's geplant in augustus...

Nu nog even alle nazaten van de witte en paarse wolk in het voorjaar uitroeien. Ze zorgen voor duizenden nieuwe plantjes en op zo'n paarse wolk zit ik nu ook niet te wachten, als het nog eens roze was...

Tuinvrouwtje.

© 2010 Ria Wittenberg.

Overpeinzing van het TUINVROUWTJE, voorjaar 2010

Het gaat zo maar niet goed met alles. Je moet het bij de wortel aanpakken en met kop en staart uitroeien! Was het maar eenvoudiger, ik moet gewoon aan de slag zin of geen zin , vooruit als ik er mee bezig ga komt de zon vanzelf ! Is het niet buiten dan toch in mijn hoofd! Ja, ja schrijven is veel makkelijker dan die zware grastossen uit de grond spitten! Zij zitten heel vast en het eerste begin is er. Zo'n meter heb ik op de kop gelegd. Ik had al de knollen op maar nu helemaal! Hoe bedoel je tuinwerk is goed voor een mens. Vooral gezond bezig zijn maar het gevoel vorig jaar niets te hebben gedaan frustreert me op dit moment geweldig! Er is niet eens zon en de vogels hoor ik ook haast niet. De tuinvrouw in mij is boos...

Het krantenknipsel zat jarenlang op mijn kelderdeur geplakt.Er stond geschreven ''de tuin gaat met winterslaap... en zijn eigenaar ook!'' Ik vond het een fijne gedachte. Zo'n hele winter lekker in een warm nestje liggen soeselen... Ik spiegelde me eraan en deze winter was ik niet in de tuin. Waarom moet ik zo gestraft worden, want zo voelt het! De tuin is helemaal niet met winterslaap geweest! Vroeger waren er winters met flinke vorst periodes en had onkruid en plat gras geen kans van groeien! Maar tegenwoordig als je even niet kijkt dan heb je zo weiland erbij. Tegenwoordig met dat gekwakkel mág je zelfs niet in slaap zakken want in de tuin groeit het maar door! Vooral die platte grastossen hebben er een handje van! En er staan er véél...Het seizoen is nog vroeg nog geen blaadjes aan de bomen...zie ik dat kleine polletje Lysimachia ephemerum wat ik in drie stukjes gedeeld heb verleden jaar, nu als mooie pollen al boven de grond komen.Wel een voordeel van zo'n kwakkel winter want die zijn mooi gegroeid! De nieuwe Hemerocallis "North Brook Star'' is er ook al.Ga ik alle opslag van die struikroos wegspitten en plaats ik er heel fijn licht geel met donke  r hart tussen, de naam moet ik opzoeken.Moet ik niet vergeten om tussen al deze rotzooi eerst even Clematis Integrifolia en mijn oranje droom Acer palmatum "Orange Dream'' tevoorschijn te toveren. Dan ga ik nu eerst mijn humeur botvieren op het uitgraven van een grote pol kleine Irissen.Veel succes...Weet je hoe vast die aan de aarde zitten? En er kwam zon en zin en ik zag de zin ervan en ging op de kop in de tuin. En het groeit onder mijn handen en zoveel wat me weer in verrukking brengt...ik dacht dat ik dat gevoel was kwijt geraakt. De grastossen liggen al in de sloot om die te dempen. De drift krijgt me  te pakken...De clematis moet ik nog even afwachten die herken ik nog niet maar de oranje droom staat met drie sprieten te koekeloeren. Het geel er nog tussen planten en Allium gigantea van honderdvijftig hoog op een mooie plek. Phlox hybride Brigadier, hoe verzin je zo'n naam? Heet de kweker zo of een politieman met bevordering! De kleur moet zalm worden met een rood oog. Daar kan ik het ook niet aan afleiden maar ik verheug me op haar bloei...Als laatste komt Aster Lady in Black erin en die ga ik vertroetelen want alleen de naam al belooft wat...Het blad onder de klim Hydrangia laat ik met rust, een egeltje is nog met winterslaap , hij hield zijn oogjes nog stijf dicht...

Volgend jaar moet deze eigenaar toch maar geen winterslaap houden... 

Maar ik hoop de onkruidjes wel...   

Tuinvrouwtje.

© 2010 Ria Wittenberg.

meer
16
Feb
STORMSCHADE
15
Feb
angela’s tuin tussenfase deel 2